Stichtingsrecht

[ stichtingsrecht.nl ]

Wat is een stichting?

Een stichting is een organisatievorm die gericht is op een immaterieel doel. Dit in tegenstelling tot organisatievormen als nv's en bv's, die commercieel van aard zijn. Het immateriële doel van een stichting kan van charitatieve, ideële, kunstzinnige of levensbeschouwelijke aard zijn. Dat een stichting geen commercieel doel nastreeft, betekent niet dat een stichting geen winst mag maken. Het betekent wel dat gemaakte winst niet mag worden uitgekeerd aan bij de stichting betrokken personen. De winst mag uitsluitend worden gebruikt ter verwezenlijking van het doel van de stichting.

Wat is het verschil tussen een stichting en een vereniging?

Beide organisatievormen zijn gericht op een immaterieel doel. Ook voor de vereniging geldt dat zij wel winst mag maken, maar deze niet mag uitkeren aan bij de stichting betrokken personen. Het grootste verschil tussen een stichting en een vereniging is dat een stichting geen leden kent en een vereniging wel.
Beide organisatievormen hebben een bestuur, maar alleen de vereniging heeft daarnaast ook een ledenvergadering waaraan belangrijke bevoegdheden worden toegekend.

Waarvoor wordt een stichting gebruikt?

Stichtingen worden voor diverse doeleinden opgericht, bijvoorbeeld voor:
  • Liefdadigheid
  • Sociale voorzieningen (denk aan pensioenfondsen)
  • Het drijven van een onderneming (bijvoorbeeld in het verzekeringswezen)
  • Het verbinden van ondernemingen in een concern (moeder-dochterverbanden)
  • Het beheren van aandelen en andere waardepapieren (bijvoorbeeld een Stichting Administratiekantoor of STAK)
  • Erfrechtelijke doeleinden (onderbrengen nalatenschap in stichting)

Waar zijn de regels van het stichtingsrecht te vinden?

De regels van het stichtingsrecht zijn te vinden in het Burgerlijk Wetboek (artikel 2:285 t/m 2:304 BW). Naast het Burgerlijk Wetboek zijn ook de statuten van de stichting een belangrijke bron van regels.

Oprichten van een stichting - notaris nodig?

In tegenstelling tot een vereniging kan een stichting door één persoon worden opgericht. Oprichting vindt altijd plaats bij notariële akte (de oprichtingsakte). Een stichting kan ook worden opgericht bij testament, feitelijk een bijzondere notariële akte.
De akte van oprichting bevat de statuten van de stichting, die in elk geval bevatten: de naam van de stichting (met daarin het woord 'stichting'), het stichtingsdoel, de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders en de bestemming van het batig saldo na vereffening van de stichting in geval van ontbinding of de wijze waarop die bestemming wordt vastgesteld.
De stichting moet worden ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit wordt doorgaans door de notaris gedaan.

De organisatie van een stichting in vogelvlucht

Ondertekening oprichtingsakte Een stichting hoeft slechts één orgaan te hebben: het bestuur. Hoofdtaak van het bestuur is het besturen van de stichting. Hieronder vallen het algemeen en het dagelijks beleid, het benoemen van bestuurders (en eventueel andere functionarissen) en het vertegenwoordigen van de stichting.
Behalve het bestuur kunnen andere organen in het leven zijn geroepen, zoals een raad van toezicht (RvT) of een raad van commissarissen (RvC). Afhankelijk van het in de statuten bepaalde hebben de RvT of de RvC meer of minder vergaande controlebevoegdheden, die samenhangen met het gekozen bestuursmodel van de stichting. Zo kunnen bepaalde bevoegdheden die in beginsel toekomen aan het bestuur aan de RvC worden toegekend.
Vanwege het ontbreken van een algemene ledenvergadering komen aan het Openbaar Ministerie bepaalde controlebevoegdheden toe, zoals het verzoeken om inlichtingen wanneer er ernstige twijfel bestaat over naleving te goeder trouw van de statuten en de wet, en het vorderen van overlegging van boeken en bescheiden.

Digitale nieuwsbrieven kunnen kosten besparen

Het verstrekken van informatie aan de betrokkenen bij een stichting gaat traditioneel via de gewone post. Dat heeft een aantal nadelen, waaronder de relatief hoge kosten voor het printen en laten bezorgen. Het loont dan ook al snel de moeite om de informatie langs elektronische weg te versturen. Digitale nieuwsbrieven zijn hier uitermate geschikt voor. Daarbij komt dat ze razendsnel worden bezorgd.
NieuwsSprinter is een voorbeeld van een programma dat dergelijke nieuwsbrieven verstuurt en u daarbij veel taken uit handen neemt, tegen lage kosten. Hoe meer betrokkenen bij de stichting moeten worden geïnformeerd, hoe groter de besparing.
Zie ook: nieuwsbrieven voor verenigingen en stichtingen

Tips over stichtingen

  • Als u van plan bent toe te treden tot het bestuur van een stichting, controleer dan vooraf of de stichting is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Is dit niet het geval, besef dan dat u als bestuurder hoofdelijk aansprakelijk bent naast de stichting voor elke tijdens uw bestuur verrichte rechtshandeling waardoor de vereniging wordt gebonden in de periode voordat de stichting in het handelsregister is ingeschreven.